مرتضی عبدی، رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی حقوق بینالملل در گفتگو با خبرنگار حوزه، اربعین را صرفاً یک آیین سوگواری ندانست و اظهار داشت: اربعین، بزرگترین مکتب انسانسازی، عدالتخواهی و احیای کرامت انسانی در عصر حاضر است. اگر عاشورا، نقطه آغاز نهضت «هیهات منا الذلة» بود، اربعین استمرار همان نهضت و تجلی زنده آن در گستره امت اسلامی است؛ نهضتی که مرزهای جغرافیایی، قومی و زبانی را درنوردیده و میلیونها انسان را حول محور حقیقت، عدالت و ولایت گرد هم آورده است.
وی با اشاره به ترسیم فلسفه این حرکت در قرآن کریم، افزود: دفاع از مظلوم و مقابله با ظلم در منطق قرآن، یک مسئولیت ایمانی است که سیدالشهدا(ع) برای احیای آن قیام کرد. چنانکه امیرالمؤمنین(ع) در وصیت تاریخی خود در نامه ۴۷ نهجالبلاغه میفرمایند: «کُونَا لِلظَّالِمِ خَصْمًا وَلِلْمَظْلُومِ عَوْنًا»؛ این عبارت، منشور جاودانه عدالتخواهی در اندیشه اسلامی است که با ارزشهای بنیادین حقوق بینالملل معاصر نیز همسو است.
ضرورت پایبندی به قواعد بشردوستانه در پرتو تعالیم اسلامی
عبدی در ادامه با اشاره به قواعد حقوق بینالملل، خاطرنشان کرد: منشور ملل متحد در بند ۴ ماده ۲، توسل به زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی دولتها را ممنوع کرده است. همچنین کنوانسیون چهارم ژنو ۱۹۴۹ و پروتکل الحاقی اول ۱۹۷۷ بر حمایت از غیرنظامیان و اماکن عمومی تأکید داشته و اصول «تفکیک»، «تناسب» و «احتیاط در حمله» را از قواعد آمره حقوق بشردوستانه میدانند.
رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی حقوق بینالملل تصریح کرد: صرفنظر از اختلاف دیدگاههای سیاسی، حمایت از جان غیرنظامیان و رعایت حقوق بشردوستانه، تکلیفی مشترک بر اساس تعالیم الهی و حقوق بینالملل است. اگر عاشورا، جبهه باطل را به نماد قساوت تبدیل کرد، اربعین یادآور این حقیقت است که معیار قضاوت، رفتار و پایبندی به عدالت است. هر زمان که کودکان، زنان و مراکز غیرنظامی قربانی خشونت شوند، وجدان بشریت با همان پرسش تاریخی کربلا روبهرو خواهد شد: آیا در برابر ظلم سکوت خواهد کرد یا در کنار مظلوم خواهد ایستاد؟
اربعین؛ بزرگترین نمونه دیپلماسی عمومی ملتها
وی با تجلیل از میزبانی ملت عراق، ادامه داد: در سوی دیگر این حماسه، ملت بزرگ عراق قرار دارد که با عشق به اهلبیت(ع)، زیباترین جلوههای اخوت اسلامی را به نمایش گذاشته است. میلیونها موکب و خدمت بیمنت به زائران، نمونهای بیبدیل از سرمایه اجتماعی جهان اسلام است که نه بر پایه منافع سیاسی، بلکه بر محور ایمان، محبت و ولایت شکل گرفته است. از منظر روابط بینالملل، اربعین بزرگترین نمونه «دیپلماسی عمومی ملتها» است که بدون تشریفات و سازوکارهای متعارف سیاسی، دلهای میلیونها انسان را به یکدیگر نزدیک میکند.
اربعین؛ تمرین تحقق تمدن مهدوی
عبدی در پایان با بیان اینکه حقیقتی فراتر از همه این ابعاد وجود دارد، گفت: اربعین، شاهکلید تمدن نوین اسلامی و مقدمه و تمرین بزرگ برای ظهور حضرت ولیعصر(عج) است. جامعهای که در آن میلیونها انسان ایثار، مواسات، نظم، مسئولیتپذیری و دفاع از مظلوم را در عمل تجربه میکنند، در حقیقت خود را برای تحقق جامعه موعود و استقرار عدالت جهانی آماده میسازند. امروز جهان بیش از هر زمان دیگر نیازمند پیام اربعین است تا به کرامت، عدالت و همبستگی بازگردد و تا زمانی که این پیام در دلهای آزادگان زنده است، اربعین پرچمدار امید و مقاومت برای ملتهای جهان خواهد بود.
انتهای پیام /
نظر شما